Zabezpieczenie prac szalunkowych – system asekuracyjny MARCELINO AEM-04
Wykonywanie deskowania stropów oraz prace zbrojarskie to jedne z najbardziej niebezpiecznych etapów na budowie: pracownik porusza się przy krawędzi stropu, którego jeszcze nie ma, a balustrady nie mają się do czego zamocować. System MARCELINO AEM-04 rozwiązuje to inaczej – strukturalny słupki wynosi punkt kotwiczenia około 185 cm ponad poziom roboczy, dzięki czemu pracownik swobodne porusza się podczas układania szalunków, a jednocześnie jest asekurowany od góry, tzn. czynniku upadku 0. Jest to lżejsza alternatywa dla ciężkich systemów typu ALSIPERCHA: cały montaż wykonuje się ręcznie, bez użycia dźwigu, a po zakończeniu jednej kondygnacji zestaw przenosi się na kolejny obszar roboczy. System jest obecny na polskim rynku od kwietnia 2016 roku.
Zastosowanie – deskowanie stropów i inne prace żelbetowe
System MARCELINO jest rozwiązaniem tymczasowym, przewidzianym na czas trwania robót na najwyższej kondygnacji. Stosuje się go tam, gdzie zagrożenie upadkiem z wysokości pojawia się gdzie prowadzone są prace:
- deskowanie i rozdeskowanie stropów,
- montaż szalunków ściennych oraz szalunków słupów,
- układanie zbrojenia stropu,
- betonowanie i zacieranie powierzchni stropu,
- prace przy krawędzi stropu i przy otworach technologicznych,
- prace na konstrukcjach stalowych – można zamocować kasetka stalowa (gniazda słupka) bezpośrednio do konstrukcji stalowej.
Tam, gdzie da się zabezpieczyć całą kondygnację środkiem ochrony zbiorowej, pierwszeństwo mają siatki bezpieczeństwa. System MARCELINO stosuje się wtedy, gdy takiego rozwiązania nie da się zamontować albo gdy front robót przemieszcza się zbyt szybko.
Jak działa system MARCELINO AEM-04
Zasada jest prosta. W wylany i zawibrowany beton wkłada się kasetki plastikowe BKPL-04 w miejscach, w których trzeba będzie zabezpieczyć pracę. Kiedy beton osiągnie wymaganą wytrzymałość 200 kg/cm², w umieszczonych gniazdach osadza się stalowe słupki AEM-04, a między nimi napina poziomą taśmę kotwiczącą LBHT-2.12. Pracownik może wówczas się przypiąć do taśmy za pomocą urządzenie samohamowne. Po zakończeniu prac otwór po kasetce zalewa się betonem.
Słupek AEM-04 ma 200 cm wysokości i wchodzi 15 cm w beton, więc taśma kotwicząca biegnie około 185 cm ponad poziomem roboczym. To właśnie ta wysokość pozwala zabezpieczyć użytkowania systemu od góry i czynnik upadku 0.
Dozwolony rozstaw słupków wynosi od 3 do maksymalnie 12 metrów. Słupków AEM-04 nie wolno ustawiać jako pośrednich punktów kotwiczących – przy dłuższych frontach montuje się kolejne taśmy, jedną LBHT-2.12 co dwa słupki. Jeden słupek może zakotwić do 4 taśm z każdej strony, także prostopadle, co pozwala tworzyć prostokątne lub kwadratowe strefy bezpieczeństwa. Przykładowo zestaw 4 słupków, 3 taśm i 4 urządzeń samohamownych zabezpiecza jednocześnie 4 pracowników na froncie do 36 metrów bieżących
Skład standardowego kompletu systemu MARCELINO
- 2 strukturalne punkty kotwiczące AEM-04 – słupki stalowe 60 × 40 mm, 200 cm wysokości, z podwójnym uchwytem w górnej części,
- 1 pozioma taśma kotwicząca LBHT-2.12 o długości 12 m,
- 1 urządzenie samohamowne o długości 2,5 m lub 3,5 m,
- 2 karabinki ocynkowane 25 kN na każdą taśmę kotwiczącą,
- kasetki plastikowe BKPL-04 do osadzenia w betonie,
- szelki bezpieczeństwa wg PN EN 361 oraz amortyzator z dwiema linkami wg PN EN 355.
Cztery sposoby zakotwienia słupków AEM-04
Sposób zamocowania dobiera się do etapu robót i do rodzaju konstrukcji:
| Element | Kiedy | Na czym polega |
|---|---|---|
| Kasetka plastikowa BKPL-04 | beton świeżo wylany | Najtańsza i najczęściej wybierana opcja w Polsce. Kasetkę wkłada się pionowo w zawibrowany beton; górna część zostaje na wierzchu i nie przeszkadza przy wykonywaniu posadzki. |
| Kasetka stalowa BASE-06 | beton już związany | Mocowana prętami 16 × 220 mm z kotwami chemicznymi (wytrzymałość na wyrywanie 2400 kg) albo czterema kotwami stalowymi M16. |
| Forma MLD-04 (opatentowana) | beton świeżo wylany | Nie pozostawia w betonie żadnego elementu obcego. Formę wyciąga się po utwardzeniu betonu i używa ponownie – bez kosztu traconych kasetek. |
| BASE-06 na konstrukcji stalowej | hale, konstrukcje stalowe | Kasetka przyspawana lub przykręcona bezpośrednio do słupa albo belki, ewentualnie skręcona z blaszkami PM-01 po obu stronach elementu. |
Rzut elementu konstrukcyjnego, w którym mocowany jest słupek, nie może być mniejszy niż 30 × 30 cm w przypadku filarów oraz 30 cm w przypadku murów i belek. Przy filarach i murach producent zaleca dodatkowo dwa strzemiona 8 mm, 5 i 15 cm poniżej poziomu wylanego betonu.
MARCELINO czy ALSIPERCHA – co decyduje przy pracach szalunkowych
System MARCELINO AEM-04 jest w Polsce stosowany jako alternatywa dla systemu ALSIPERCHA. Z naszego doświadczenia w rozmowach z kierownikami budów wynika, że o wyborze decydują trzy rzeczy:
- Lekkość i szybkość przenoszenia. Wszystkie czynności montażowe wykonuje się ręcznie, bez użycia dźwigu. Po zakończeniu prac na jednej kondygnacji zestaw przenosi się na kolejny obszar roboczy bez czekania na wolny żuraw. To najczęściej wskazywany powód, dla którego system przyspiesza prace szalunkowe. Znacząco obniża to koszty operacyjne na placu budowy.
- Zasięg wzdłuż całego frontu robót. Pracownik jest asekurowany na całej długości taśmy kotwiczącej, przy rozstawie słupków sięgającym 12 m, a nie w obrębie pojedynczego stanowiska.
- Koszt zestawu. Różnica w cenie zakupu jest zauważalna, szczególnie przy większej liczbie stref roboczych zabezpieczanych jednocześnie.
- Jednoczesna praca 2 osób na jednej linii: W środkowych odcinkach, przy połączonych przęsłach, system umożliwia jednoczesną pracę dwóch operatorów na jednej poziomej taśmie kotwiczącej (LBHT-2.12), co drastycznie podnosi wydajność prac podczas deskowania stropów.
- Krzyżowanie linii asekuracyjnych (Strefy kwadratowe): Jeden słupek AEM-04 może zakotwić aż do 4 taśm kotwiczących (z każdej z 4 stron). Pozwala to na stworzenie bezpiecznych kwadratowych stref pracy, idealnych przy skomplikowanym zbrojeniu.
Ugięcie systemu i wolna przestrzeń pod pracownikiem
Bardzo często spotkamy się z pytaniem, ile wolnej przetrzeń musi być pod pracownikiem przymocowanym do taśmy kotwiczącej. Ugięcie to długość spadku systemu przy powstrzymaniu upadku – obejmuje ugięcie taśmy, odkształcenie słupków oraz wysunięcie urządzenia samohamownego. Należy pamiętać, iż współczynnikiem upadku systemu to 0.
| Rozstaw słupków | Taśma po wąskiej stronie słupka (maks. bezwładność) | Taśma po szerokiej stronie słupka (min. bezwładność) |
|---|---|---|
| 3 m | 1,11 m | 1,20 m |
| 6 m | 1,30 m | 1,80 m |
| 12 m | 2,38 m | 2,35 m |
Wartości dotyczą urządzenia samohamownego o długości 2,5 m z serii FA 20 30x 02 i są mierzone od stóp użytkownika. Zgodnie z ogólną praktyką do wyniku należy dodać 1,00 m zapasu. Wysokości użytkownika NIE dodaje się. Dla urządzenia o długości 3,5 m wartości są inne – podajemy je w ofercie technicznej. Trzeba też pamiętać, że przy powstrzymaniu upadku słupki ulegają odkształceniom plastycznym rzędu 30–50 cm, mierzonym w najwyższej części słupka w kierunku upadku. Może to spowodować ruch pozostałych taśm zamocowanych do tego samego słupka.
Podstawa prawna – certyfikacja PN EN 795 całego systemu
Producent wystawia deklarację zgodności z normą PN EN 795 na cały system asekuracyjny, a nie na pojedyncze elementy. To istotna różnica, bo certyfikat jest ważny wyłącznie wtedy, gdy używa się kompletu elementów, na których przeprowadzono badania:
- słupek AEM-04 wyłącznie z poziomą taśmą kotwiczącą LBHT-2.12,
- taśma LBHT-2.12 wyłącznie z urządzeniem samohamownym z serii FA 20 300/301/302 02 (2,5 m), FA 20 504 03 (3,5 m) albo FA 20 402 07 i FA 20 504 07 (7 m).
Zamiana któregokolwiek z tych elementów na sprzęt innego producenta unieważnia certyfikację systemu – producent nie odpowiada wtedy za jego działanie. Warto o tym pamiętać, bo na budowie pokusa użycia „swojego” urządzenia samohamownego jest duża.
W klasyfikacji normy PN EN 795 pozioma taśma kotwicząca LBHT-2 jest urządzeniem klasy B (przenośnym, tymczasowym), a sam słupek AEM-04 jest dodatkowo certyfikowany jako urządzenie kotwiczące klasy A dla jednego użytkownika – co wykorzystuje się do zabezpieczenia samych montażystów w trakcie stawiania systemu. Wszystkie sześć klas normy opisaliśmy w przewodniku po urządzeniach kotwiczących EN 795.
AITANA SAFETY – punkty kotwiczące i systemy asekuracyjne na budowę
Od ponad dziesięciu lat dostarczamy urządzenia kotwiczące przebadane w niezależnych jednostkach notyfikowanych zgodnie z normą PN EN 795. Oprócz systemu MARCELINO w naszej ofercie znajdą Państwo:
- punkty kotwiczące taśmowe EN 795 – pojedyncze zaczepy dla jednej osoby, wtapiane w beton,
- punkty kotwiczące klasy A – do betonu, drewna, stali i blachy trapezowej,
- punkty zaczepowe SCISSORSAFE – wielokrotnego użytku, klasa B,
- bezwładna masa kotwicząca – klasa E, na dachy płaskie,
- poziome szyny asekuracyjne – klasa D,
- siatki asekuracyjne – środek ochrony zbiorowej do prac żelbetowych.
Rozwiązanie dobieramy do konkretnego projektu: konstrukcji, harmonogramu robót i liczby pracowników na froncie.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o zabezpieczenie prac szalunkowych
Jakie normy musi spełniać system do zabezpieczenia prac szalunkowych?
Podstawą jest norma PN EN 795 „Ochrona przed upadkiem z wysokości – Urządzenia kotwiczące – Wymagania i badania”. W systemie MARCELINO pozioma taśma kotwicząca LBHT-2 jest urządzeniem klasy B, czyli przenośnym urządzeniem kotwiczącym o charakterze tymczasowym, a słupek AEM-04 jest strukturalnym punktem kotwiczącym certyfikowanym dodatkowo jako urządzenie klasy A dla jednego użytkownika.
Kluczowa jest tu jedna rzecz: deklaracja zgodności obejmuje cały zestaw, a nie osobne elementy. Certyfikacja jest ważna wyłącznie przy użyciu tych komponentów, które brały udział w badaniach – słupka AEM-04 z taśmą LBHT-2.12 oraz urządzenia samohamownego z serii FA 20 300/301/302 02, FA 20 504 03, FA 20 402 07 lub FA 20 504 07. Podmiana urządzenia samohamownego na sprzęt innego producenta unieważnia certyfikację systemu.
Pozostałe elementy mają własne normy: PN EN 361 dla szelek bezpieczeństwa, PN EN 360 dla urządzeń samohamownych i PN EN 355 dla amortyzatorów. Zasady doboru, użytkowania i przeglądów całego systemu określa norma PN EN 365.
Kiedy można zamontować system po zabetonowaniu stropu?
Dopiero wtedy, gdy beton osiągnie wytrzymałość 200 kg/cm². Przy betonach stosowanych w budownictwie mieszkaniowym, o wytrzymałości docelowej około 250 kg/cm², odpowiada to mniej więcej 7–8 dniom w temperaturze 10–15 °C – ale jest to wyłącznie orientacyjne odniesienie, bo wytrzymałość betonu zależy od receptury i pogody. Rzeczywistą wartość potwierdza kontrola jakości betonu prowadzona na budowie.
Ile osób może jednocześnie pracować na jednej taśmie kotwiczącej?
Co do zasady jedna, a w wybranych konfiguracjach dwie – nigdy więcej niż dwie osoby na jedną taśmę LBHT-2.12. Praca dwóch użytkowników jednocześnie jest dopuszczalna wyłącznie w odcinkach środkowych, przy połączonych odcinkach instalacji. Liczba osób zależy od konkretnego układu słupków i taśm, dlatego ustala się ją na etapie projektowania instalacji, a nie na budowie. Jeżeli trzeba zabezpieczyć więcej pracowników, montuje się kolejne taśmy: zestaw 4 słupków, 3 taśm i 4 urządzeń samohamownych obsługuje 4 osoby na froncie do 36 metrów bieżących.
Czy system MARCELINO wymaga przeglądów technicznych?
Tak, ale zakres jest różny dla poszczególnych elementów. Słupek AEM-04 nie ma określonej daty ważności; producent wymaga szczegółowego przeglądu wzrokowego przez osobę kompetentną co najmniej raz na dwa lata, z trwałym wpisem do rejestru przeglądów dołączonego do instrukcji. Sprawdza się obecność etykiety identyfikacyjnej, ślady korozji, odkształcenia i pęknięcia struktury stalowej oraz stan przyspawanych uchwytów w górnej części słupka.
Elementy będące środkami ochrony indywidualnej – szelki, urządzenie samohamowne i taśma kotwicząca – podlegają natomiast przeglądowi co najmniej raz na 12 miesięcy zgodnie z normą PN EN 365. Niezależnie od tego przed każdym użyciem obowiązuje kontrola wzrokowa: napięcie taśmy, brak przecięć i ubytków w jej grubości oraz szerokości, stan klamry napinającej i prawidłowe zamknięcie karabinków.
Czy system MARCELINO można zamocować na konstrukcji stalowej?
Tak. Producent potwierdza mocowanie słupków AEM-04 na konstrukcjach stalowych – również na słupach – za pomocą kasetki stalowej BASE-06. Możliwe są dwa warianty: kasetka przyspawana albo przykręcona bezpośrednio do elementu konstrukcji, albo montaż z blaszkami PM-01 skręcanymi po obu stronach belki (zaciskowy). To rozwiązanie przydaje się przede wszystkim w halach stalowych i tam, gdzie nie ma betonu, w którym można osadzić kasetkę.
Czy montaż słupków AEM-04 wymaga sprzętu ciężkiego?
Absolutnie nie. To największa zaleta systemu w porównaniu do alternatyw (np. system Alsipercha). Zestaw jest na tyle lekki, że montaż oraz przemieszczanie słupków między kondygnacjami po wylaniu stropów odbywa się wyłącznie siłą rąk monterów szalunków.
Planują Państwo prace szalunkowe na wysokości?
Zabezpieczenie pracowników wykonujących prace szalunkowe i żelbetowe wymaga użycia certyfikowanych, nowoczesnych rozwiązań, które nie zwalniają tempa robót. Odkryj całą naszą gamę systemów kotwiczących i znajdź rozwiązanie idealne dla specyfiki Twojego projektu. Sprawdź pełny katalog certyfikowanych punktów kotwiczących PN EN 795 dla budownictwa.
Masz wątpliwości, jaki system wybrać do swojego projektu? Skontaktuj się z nami, a pomożemy Ci znaleźć najbardziej odpowiednie rozwiązanie.