Barierki wolnostojące na dach płaski – aluminiowe balustrady z przeciwwagami, bez wiercenia w poszyciu
Barierki wolnostojące M-SAFE® MF to bezinwazyjny system ochrony zbiorowej (ŚOZ), który gwarantuje pełne bezpieczeństwo pracy na wysokości bez ryzyka uszkodzenia membrany dachowej. Stabilność systemu zapewniają przeciwwagi, a gumowe podkładki pod podstawami zapobiegają uszkodzeniom i przetarciom membrany dachowej. System ten idealnie wpisuje się w specyfikę dachów technicznych, na których regularnie odbywają się prace serwisowe i konserwacyjne (np. obsługa klimatyzatorów czy paneli fotowoltaicznych). Jako środki ochrony zbiorowej (ŚOZ): chronią każdego, kto wejdzie na dach, niezależnie od tego, czy pamiętał o szelkach i czy w ogóle przeszedł szkolenie. Nasze aluminiowe balustrady samonośne pomyślnie przeszły testy wymagane przez europejską normę PN-EN ISO 14122-3: 2016 w niezależnej jednostce notyfikowanej.
Kiedy barierki wolnostojące są właściwym wyborem — i kiedy nie
Barierki samonośne warto rozważyć wtedy, gdy trzeba zabezpieczyć krawędź płaskiego dachu, a wykonanie mocowań przewiercających pokrycie dachowej nie jest pożądane. Na dachu z membraną objętą gwarancją producenta, kiedy nie wolno naruszyć hydroizolacji, na obiekcie, którego właściciel nie zgadza się na żadne przewiercenie — jest to rozwiązanie pierwszego wyboru. Doskonale sprawdzają się do zabezpieczenia krawędzi dachów pokrytych papą, membraną PVC, a także na dachach zielonych i żwirowych. Również do zabezpieczenia świetlików, wyłazów dachowych oraz klap dymowych.
Są jednak cztery warunki, które trzeba sprawdzić, zanim podejmą Państwo decyzję:
- Kąt nachylenia dachu do 15° (27%). Powyżej tej wartości system wolnostojący nie ma zastosowania i trzeba sięgnąć po balustradę mocowaną na stałe.
- Attyka lub opór na krawędzi o wysokości co najmniej 20 mm. Bez tego oporu istnieje ryzyko prześlizgnięcia się balustrady, na przykład przy oblodzeniu pod przeciwwagami. Jeżeli takiego oporu nie ma, nasz dział techniczny dobiera inne zamocowanie.
- Wytrzymałość kompleksu uszczelniającego na obciążenie kontaktowe. Barierka wolnostojąca M-SAFE® MF wywiera na poszycie dachowe obciążenie kontaktowe 0,04 daN/cm². To niewiele, ale przed montażem należy to sprawdzić — i jest to parametr, o którym najczęściej się zapomina.
- Dach dostępny wyłącznie dla celów technicznych. To rozwiązanie jest przeznaczone dla dachów, na które wchodzi wykwalifikowany serwis, a nie dla dachów ogólnodostępnych.
Do czego barierki wolnostojące nie służą
Barierki wolnostojące M-SAFE® MF nie są barierkami odgradzającymi ani zaporowymi — nie służą do wygradzania ciągów pieszych, parkingów czy stref imprez. Nie są też tymczasowym zabezpieczeniem krawędzi, stosowanym na budowie w trakcie prowadzenia robót. To stały element wyposażenia obiektu, montowany raz i pozostający na dachu przez cały okres jego eksploatacji.
Jak działa system wolnostojący i ile przeciwwagi potrzeba
Cała stabilność systemu opiera się na ramie odsuniętej od osi poręczy, a na jego końcu przeciwwagi (balastów). Im dalej od krawędzi działa masa, tym skuteczniej przenosi siłę poziomą przyłożoną do poręczy. W balustradach wolnostojących M-SAFE® MF ramię ma wysięg 1407 mm, a pojedyncza przeciwwaga waży 12,5 kg.
Sama przeciwwaga to beton zamknięty w powłoce z polipropylenu z recyklingu odpornego na promieniowanie UV. Nie jest to zwykły plastikowy obciążnik: powłoka ma wytrzymać na dachu bez pękania. Liczba przeciwwag nie jest dowolna. Aby instalacja była zgodną z normą PN-EN ISO 14122-3:2016, należy zamontować po dwie przeciwwagi (25 kg) na ramieniu pośrednim oraz trzy przeciwwagi (37,5 kg) na ramieniu końcowym, czyli tam, gdzie odcinek kończy się zaślepką albo narożnikiem.
Odległość między osiami słupków nie może przekraczać 1500 mm. Instalacja, która nie spełnia tych wymagań, nie jest zgodna z normą PN-EN ISO 14122-3:2016.
| Ref. | Słupek | Wyposażenie | Kiedy stosować |
|---|---|---|---|
| MF-S2 | prosty | poręcz + poprzeczka | dach płaski z attyką o wysokości co najmniej 100 mm |
| MF-S3 | prosty | poręcz + poprzeczka + bortnica | attyka niższa niż 100 mm lub jej brak |
| MF-I2 | wygięty 25° | poręcz + poprzeczka | gdy balustrada nie ma być widoczna z poziomu terenu |
| MF-I3 | wygięty 25° | poręcz + poprzeczka + bortnica | jak wyżej, przy attyce niższej niż 100 mm |
| MF-F2 | składany | poręcz + poprzeczka | moduły do 12 mb, gdy balustrada ma znikać z widoku |
| MF-F3 | składany | poręcz + poprzeczka + bortnica | jak wyżej, przy attyce niższej niż 100 mm |
Podstawa prosta lub wygięta pod kątem 25° decyduje o nachyleniu słupka. W wersji składanej przed montażem należy zainstalować linię życia, która zabezpiecza podczas montażu oraz późniejszej obsługi balustrady.
Dla projektanta i dla zarządcy obiektu, jest również pewna liczba, która ma ogromne znaczenie: jakie obciążenia dla dachu stanowi balustrada aluminiowa z przeciwwagami. Dla modelu ze słupkiem prostym obciążenie statyczne przenoszone na powierzchnię nośną wynosi 19,03 kg na metr bieżący, czyli 13,17 kg/m². Dla wersji ze słupkiem wygiętym — 19,08 kg/mb oraz 13,20 kg/m². Wartości te producent deklaruje w oświadczeniu o obciążeniu statycznym w konfiguracji zgodnej z normą PN EN ISO 14122-3: 2016.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Norma odniesienia | PN EN ISO 14122-3:2016 |
| Przeciwwaga | 12,5 kg — beton w powłoce z polipropylenu z recyklingu odpornego na UV |
| Liczba przeciwwag wg PN EN ISO 14122-3 | 2 na ramieniu pośrednim (25 kg) · 3 na ramieniu końcowym (37,5 kg) |
| Maksymalny rozstaw osi słupków | 1500 mm |
| Wysięg ramienia – słupek prosty | 1407 mm |
| Obciążenie statyczne — słupek prosty | 19,03 kg/mb · 13,17 kg/m² |
| Obciążenie statyczne — słupek wygięty | 19,08 kg/mb · 13,20 kg/m² |
| Obciążenie kontaktowe na poszycie | 0,04 daN/cm² |
| Maksymalny kąt nachylenia dachu | 15° (27%) |
| Minimalna attyka lub opór na krawędzi | 20 mm |
| Wysokość poręczy | 1100 mm nad poziomem ruchu po dachu |
| Poręcz / poprzeczka | aluminium Ø47 mm / Ø35 mm, odcinki wsuwane po 3050 mm |
| Bortnica | aluminium, wysokość 180 mm, odcinki 3000 mm |
| Odporność na wiatr — konfiguracja standardowa | strefy obciążenia wiatrem 1, 2 i 3 · do 166 km/h |
| Szacowany czas montażu | 150 metrów bieżących dziennie (dwie osoby) |
| Wykończenie | surowe aluminium · malowanie proszkowe RAL na zamówienie |
Wartości obciążenia statycznego pochodzą z oświadczenia producenta zgodnego z PN EN ISO 14122-3:2016 dla konfiguracji z dwiema przeciwwagami na słupkach pośrednich. Odporność na wiatr wyznaczono według zasad NV 65 (DTU P 06-002) oraz Eurokodu 1 (PN EN 1991-1-4).
Odporność na wiatr — do 166 km/h w konfiguracji standardowej
Standardowa balustrada wolnostojąca M-SAFE® MF — dwie przeciwwagi na ramionach pośrednich i trzy na ramionach końcowych — jest zgodna ze strefami obciążenia wiatrem 1 (teren chroniony, normalny oraz odsłonięty), 2 (teren chroniony oraz normalny) i 3 (teren chroniony i normalny), co odpowiada maksymalnej prędkości wiatru 166 km/h. Podstawą są zasady NV 65 (DTU P 06-002) oraz Eurokod 1, czyli norma PN EN 1991-1-4.
Każda inna konfiguracja — dach szczególnie odsłonięty, budynek wysoki, strefa o większym obciążeniu wiatrem — wymaga dodania przeciwwag, a rozwiązanie musi zostać wcześniej przeanalizowane i zatwierdzone przez biuro techniczne producenta. Nie jest to formalność: to różnica między instalacją, która ma pokrycie w obliczeniach, a taką, która go nie ma.
Możliwość samodzielnego montażu — i dlaczego nie oznacza utraty gwarancji producenta
Największą zaletą barierek wolnostojących M-SAFE® MF jest ich niezwykle intuicyjna instalacja. Dzięki temu, większość naszych klientów montuje je samodzielnie. System składa się z niewielkiej liczby elementów, nie wymaga wiercenia ani specjalistycznych narzędzi, a dwie osoby są w stanie zamontować około 150 metrów bieżących obarierowania w ciągu jednego dnia pracy (8 godzin).
Co dostają Państwo od nas przed montażem
I tutaj jest sedno sprawy. Producent uzależnia dziesięcioletnią gwarancję na elementy aluminiowe od tego, żeby montaż został wykonany zgodnie z jego instrukcjami i prawidłowo udokumentowany. Nasze wsparcie techniczne jest dokładnie po to, żeby Państwa własna ekipa spełniła ten warunek:
- Plan rozmieszczenia słupków przygotowany przez biuro techniczne dla konkretnego dachu, z uwzględnieniem narożników, zakończeń odcinków oraz lokalizacji obiektu. To on jest dowodem, że instalacja jest zgodna z normą PN-EN ISO 14122-3.
- Lista wymogów kontrolnych — sześciopunktowa lista, którą monter wypełnia i podpisuje po zakończeniu prac. Sprawdza kompletność elementów, rozstaw słupków, poprawność zamocowania oraz brak uszkodzeń.
- Instruktaż i wsparcie techniczne przed rozpoczęciem montażu oraz w jego trakcie. Doradztwo techniczne jest u nas częścią oferty, a nie osobną usługą.
Dzięki temu montaż wykonany przez Państwa własną ekipę zachowuje pełną gwarancję producenta. Oszczędzają Państwo koszt firmy montażowej, nie tracąc niczego po stronie formalnej. Należy jednak pamiętać, iż podczas montażu osoby pracujące na dachu muszą być zabezpieczone przed upadkiem. Sam fakt, że barierka jest wolnostojąca, nie zabezpiecza automatycznie ekipy montażowej w trakcie jej instalowania.
Przebieg montażu krok po kroku, wraz z listą narzędzi i najczęstszymi błędami, opisaliśmy w osobnym poradniku: jak zamontować wolnostojące barierki techniczne.
Aluminium zamiast stali ocynkowanej — dlaczego warto wybrać aluminiowe barierki M-SAFE MF?
Balustrady wykonane w technologii ocynku ogniowego mają jedynie cienką powłokę cynkową zabezpieczającą stal przed korozją — jej średnia grubość to około 50 µm. Podczas transportu i montażu warstwa ta bardzo często zostaje uszkodzona lub porysowana, a w tych miejscach po latach pojawia się rdza. Barierki samonośne M-SAFE® MF są wyprodukowane w całości z surowego aluminium, więc przypadkowe zarysowanie nie wpływa na jego odporność na korozję. Barierki aluminiowe M-SAFE® MF są całkowicie odporne na korozję i trudne warunki atmosferyczne – klasyfikowane zgodnie z normą PN-EN ISO 12944-2 jako klasa korozyjności C3. Jest to średnia klasa korozyjności – „atmosfery miejskie i przemysłowe, średnie zanieczyszczenie tlenkiem siarki (IV), np. obszary przybrzeżne o małym zasoleniu.” Dzięki temu, możemy zaoferować naszym klientom przedłużony okres gwarancji do 10 lat na części metalowe. Na dodatek, lekkość aluminium powoduje, iż nie obciąża ono nadmiernie stropu.
W środowiskach silnie korozyjnych — przy oddziaływaniu substancji chemicznych, w miejscach zanieczyszczonych lub w pobliżu morza — balustrada powinna dodatkowo otrzymać powłokę termolakierowaną. Malowanie proszkowe elementów aluminiowych jest dostępne na zamówienie, w dowolnym kolorze RAL.
Podstawa prawna: dlaczego balustrada dachowa przed szelkami
Dyrektywa ramowa nr 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy, nadaje priorytet środkom ochrony zbiorowej (SOZ) przed środkami ochrony indywidualnej (ŚOI). Systemy linowe oraz punkty kotwiczące PN EN 795 wykorzystywane ze sprzętem indywidualnym powinny być wyłącznie stosowane kiedy nie ma możliwości zastosowania środków ochrony zbiorowej takich jak barierki wolnostojące.
Wszystkie oferowane przez nas wolnostojące barierki techniczne M-SAFE® MF spełniają najbardziej rygorystyczne wymogi europejskiej normy PN-EN ISO 14122-3 (Bezpieczeństwo maszyn – Stałe środki dostępu do maszyn – Część 3: Schody, schody drabinowe i balustrady). Posiadają odpowiednie deklaracje zgodności wydanej przez producenta, co daje koordynatorom BHP i zarządzającym obiektami pełną gwarancję legalności oraz bezpieczeństwa w przypadku audytów Państwowej Inspekcji Pracy (PIP).
Norma europejska PN-EN ISO 14122-3 określa również szereg wymagań, które muszą spełniać instalacje wykonane z barierkami dachowymi. Przede wszystkim, należy pamiętać o:
- wysokość poręczy 1100 mm nad poziomem ruchu po dachu
- wolna przestrzeń między poręczą a poprzeczką, oraz między poprzeczką a bortnicą nieprzekraczającą 500 mm
- bortnica o wysokości co najmniej 100 mm zamontowana nie wyżej niż 12 mm nad poziomem podłogi — obowiązkowa zawsze wtedy, gdy attyka jest niższa niż 100 mm lub gdy nie ma jej wcale
Osobnym tematem jest wybór między PN-EN ISO 14122-3 a PN-EN 13374. Ta druga norma dotyczy tymczasowych systemów zabezpieczeń na krawędzi budynków i jest znacznie mniej rygorystyczna niż norma PN-EN ISO 14122-3, a bywa stosowana do barierek wolnostojących po to, żeby zwiększyć rozstaw słupków i obniżyć koszt. Omówiliśmy to szczegółowo w osobnym artykule: którą normę stosować do barierek samonośnych
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy montaż barierek wolnostojących wymaga wiercenia w dachu?
Nie. System M-SAFE® MF wykorzystuje bezinwazyjne obciążniki balastowe i nie wymaga wykonywania otworów w poszyciu dachowym. Pod ramionami znajdują się podkładki zatrzaskowe z polipropylenu z recyklingu odpornego na UV, które chronią pokrycia przed jakimikolwiek otarciami i rozkładają również ciężar. Dzięki temu nie powstaje żaden otwór w uszczelnieniu dachu i nie ma ryzyka przecieku. Przed montażem należy natomiast sprawdzić, czy kompleks uszczelniający dach przeniesie obciążenie kontaktowe, które dla barierki wolnostojącej M-SAFE® MF wynosi 0,04 daN/cm².
Czy barierka wolnostojąca wytrzyma silny wiatr?
Standardowa konfiguracja — dwie przeciwwagi na ramionach pośrednich i trzy na końcowych — jest zgodna ze strefami obciążenia wiatrem 1, 2 oraz 3, co odpowiada maksymalnej prędkości wiatru 166 km/h. Podstawą są zasady NV 65 (DTU P 06-002) oraz Eurokod 1, czyli PN EN 1991-1-4. Dachy szczególnie odsłonięte, budynki wysokie oraz strefy o większym obciążeniu wiatrem wymagają dodania przeciwwag, a taka konfiguracja musi zostać wcześniej przeanalizowana i zatwierdzona przez biuro techniczne producenta.
Na jakim dachu można zamontować barierki wolnostojące?
Na dachu płaskim o kącie nachylenia do 15°, czyli do 27%, przeznaczonym do celów technicznych i niedostępnym dla ogółu użytkowników. Na krawędzi dachu musi znajdować się attyka lub opór o wysokości co najmniej 20 mm, który zabezpiecza balustradę przed prześlizgnięciem, na przykład przy oblodzeniu pod przeciwwagami. Jeżeli attyka jest niższa niż 100 mm albo nie ma jej wcale, norma PN-EN ISO 14122-3 wymaga dodatkowo montażu bortnicy. Przy kącie większym niż 15° stosuje się balustrady mocowane na stałe.
Czy mogę zamontować barierki wolnostojące własnymi siłami bez utraty gwarancji producenta?
Tak, pod warunkiem że montaż zostanie wykonany zgodnie z instrukcją producenta i prawidłowo udokumentowany. Właśnie temu służy nasze wsparcie techniczne: przed montażem przekazujemy plan rozmieszczenia słupków przygotowany dla Państwa dachu oraz listę wymogów kontrolnych, którą monter wypełnia i podpisuje po zakończeniu prac, a w trakcie prac zapewniamy wsparcie techniczne. Komplet tych dokumentów jest warunkiem utrzymania dziesięcioletniej gwarancji producenta na elementy aluminiowe. System M-SAFE został zaprojektowany z myślą o bezproblemowej, samodzielnej instalacji przez klienta. Jest on niezwykle prosty i nie wymaga specjalistycznych narzędzi. Dwie osoby montują około 150 metrów bieżących dziennie (8 godzin).
Czym barierka wolnostojąca różni się od tymczasowej barierki budowlanej?
Przeznaczeniem i normą. Barierka wolnostojąca M-SAFE® MF jest stałym elementem wyposażenia obiektu, projektowanym według PN-EN ISO 14122-3 — normy dotyczącej stałych środków dostępu do maszyn. Tymczasowe systemy zabezpieczeń na krawędzi budynków opisuje norma PN EN 13374 i dotyczą one okresu prowadzenia robót budowlanych. PN-EN ISO 14122-3 jest bardziej rygorystyczna w większości punktów dotyczących produkcji balustrad ochronnych: wysokości, sztywności systemu pod obciążeniem oraz rozstawu słupków.
Dlaczego powinienem wybrać barierki wolnostojące zamiast tradycyjnych punktów asekuracyjnych z linkami?
Barierki dachowe stanowią Środek Ochrony Zbiorowej (ŚOZ), który bezwarunkowo chroni wszystkie osoby przebywające na dachu jednocześnie, bez konieczności noszenia szelek bezpieczeństwa, przypinania się i przechodzenia powtarzalnych, kosztownych szkoleń z technik dostępu linowego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, systemy linowe oraz punkty kotwiczące PN EN 795 wykorzystywane ze sprzętem indywidualnym powinny być wyłącznie stosowane kiedy nie ma możliwości zastosowania środków ochrony zbiorowej, takich jak barierek wolnostojących.
Podsumowanie — kiedy warto postawić na rozwiązanie wolnostojące
Barierka wolnostojąca jest najszybszym sposobem na trwałe zabezpieczenie krawędzi dachu tam, gdzie poszycia nie wolno naruszyć. Jako środek ochrony zbiorowej działa niezależnie od tego, czy pracownik pamiętał o zabezpieczeniu się — a jako stały element obiektu nie wymaga corocznych płatnych przeglądów ani szkoleń z pracy na wysokości, w odróżnieniu od systemów linowych i punktów kotwiczących PN EN 795. Raz zamontowana, pracuje przez cały okres eksploatacji budynku.
Potrzebują Państwo doboru dla konkretnego dachu? Prześlij rzut dachu, jego wymiary, informacje o pokryciu i attykach, lokalizację przeszkód oraz opis planowanego użytkowania. Pomożemy ocenić, czy barierki wolnostojące M-SAFE® MF są właściwym rozwiązaniem, ustalić potrzebną konfigurację i przygotować plan rozmieszczenia słupków do montażu. Skontaktuj się z naszym Działem Technicznym, aby omówić projekt.
Jeżeli ze względów estetycznych balustrada ma znikać z widoku budynku, dostępna jest również wersja ze słupkiem składanym; opisaliśmy ją przy barierkach składanych. Pełny przegląd wszystkich sposobów mocowania balustrad znajdą Państwo w przewodniku o barierkach dachowych.